Mit Franco: Żydzi, III Rzesza i antysemityzm

Wojna domowa w Hiszpanii do dziś budzi duże emocje w debacie na temat historii politycznej Europy w XX wieku. Postać generała Francisco Franco uchodzi w Europie Zachodniej za jednoznacznie czarny charakter jako sojusznik faszystowskich Włoch i III Rzeszy oraz sprawca masowych zbrodni popełnianych na cywilach uznawanych za zwolenników Republiki. Odmienna ocena puczysty zdaje się pokutować w post-komunistycznej Polsce.

W polskich księgarniach i bibliotekach można znaleźć kilka ważnych pozycji opisujących dzieje Hiszpanii w XX wieku. Można wymieniać tutaj autorów takich jak Antony Beevor czy Stanley Payne. Obok nich znajduje się jednak wiele książek pisanych z pozycji ultrakonserwatywnych i pro-frankistowskich zarówno zagranicznych autorów jak i polskich.

Polscy ochotnicy w Milicji Ludowej POUM

Pierwszym skojarzeniem, gdy myślimy o międzynarodowych ochotnikach podczas wojny domowej w Hiszpanii, są Brygady Międzynarodowe. Rzadko kiedy wspomina się natomiast o oddziałach Robotniczej Partii Marksistowskiej Unifikacji – Partido Obrero de Unificación Marxista (POUM), w których służyło około 700 ochotników z 28 krajów – głównie Francji, Włoch i Niemiec, ale także polskiego pochodzenia.

Wojna domowa w Hiszpanii rozpoczęła się 17 lipca 1936 roku od rebelii wojsk hiszpańskich stacjonujących w Maroku. Bunt wojskowych skierowany był przeciwko demokratycznie wybranemu rządowi Frontu Ludowego. Pucz został wsparty przez faszystowskie Włochy oraz III Rzeszę. Po stronie Frontu Ludowego stanęły natomiast Związek Radziecki i Meksyk. Pozostałe kraje starały się unikać bezpośredniego zaangażowania w konflikt. Zarówno ZSRR jak i kraje faszystowskie miały dalekosiężne plany względem przyszłego ustroju politycznego Hiszpanii oraz jej zaangażowania w ich politykę międzynarodową.